„Ochrona przed hałasem”, „ochrona akustyczna”, „mata akustyczna”, „dźwiękoizolacyjny”, „dźwiękochłonny” – na budowie te pojęcia stosuje się zamiennie. Przy wyborze produktu i czytaniu specyfikacji (przedmiaru robót) liczą się jednak tylko dwie wielkości fizyczne: izolacyjność akustyczna i pochłanianie dźwięku. Kto je rozróżnia, prawidłowo porównuje oferty i unika rozczarowujących wyników pomiarów.
Ochrona przed hałasem, ochrona akustyczna, akustyka – synonimy w codziennej praktyce
„Ochrona przed hałasem” (niem. Lärmschutz) i „ochrona akustyczna” (Schallschutz) oznaczają ten sam cel: mniej dźwięku tam, gdzie przeszkadza. Nie istnieje żadne normatywne rozróżnienie między tymi pojęciami. Decydujące są parametry, jakie posiada produkt – a nie dobór słów w prospekcie.
Izolacyjność akustyczna: zatrzymywanie dźwięku
Izolacyjność akustyczna zapobiega przenikaniu dźwięku z jednej strony ściany, maty lub plandeki na drugą. Parametrem jest ważony wskaźnik izolacyjności akustycznej Rw w decybelach (EN ISO 10140 w laboratorium lub ISO 15186 część 1/laboratorium albo część 2/w terenie, ocena według EN ISO 717-1) – im wyższy, tym lepiej. Podstawą jest prawo masy: większa masa powierzchniowa (kg/m²) oznacza lepszą izolacyjność. Widmowe wskaźniki adaptacyjne C i Ctr opisują zachowanie przy hałasie średnio- i niskoczęstotliwościowym (ruch drogowy, maszyny). W terenie mierzy się przybliżony wskaźnik izolacyjności R′w lub DnT,w; przenoszenie boczne i nieszczelności kosztują przy tym kilka decybeli.
Pochłanianie dźwięku: tłumienie dźwięku
Pochłanianie działa po tej stronie, po której powstaje dźwięk: warstwy o otwartych porach (pianka, włóknina, wata poliestrowa) zamieniają energię akustyczną w ciepło oraz ograniczają odbicia i pogłos. Parametrem jest współczynnik pochłaniania α (od 0 do 1) lub wartość ważona αw z klasami od A do E według EN ISO 11654 (A = najlepsza). αw = 0,4 oznacza, że pochłaniane jest 40 % padającej energii; αw = 1 odpowiada klasie pochłaniania A – jest to ważona wartość jednoliczbowa, a nie „100 % przy każdej częstotliwości”.
Dlaczego liczy się jedno i drugie – i dlaczego kierunek montażu jest obowiązujący
Dobre maty dźwiękochłonne i panele akustyczne łączą obie cechy: gęstą, ciężką powłokę zewnętrzną (izoluje) oraz warstwę pochłaniającą skierowaną do źródła hałasu (tłumi). Dlatego strona pochłaniająca zawsze musi być zwrócona do źródła hałasu. Wysoka izolacyjność przy niskim pochłanianiu oznacza: dobry efekt na zewnątrz, ale silne odbicia w strefie pracy. Wysokie pochłanianie przy niskiej izolacyjności: przyjemnie wewnątrz, ale na zewnątrz przenika dużo dźwięku.
Jak prawidłowo czytać specyfikację
- Jeśli specyfikacja wymaga Rw: porównać wartość laboratoryjną z raportu z badań – to cecha produktu, niezależna od montażu.
- Jeśli specyfikacja podaje „redukcję o x dB” bez parametru: zazwyczaj jest to wartość praktyczna uzyskana w określonych warunkach; należy dopytać o warunki pomiaru, odległość i konstrukcję.
- Jeśli specyfikacja podaje αw lub klasę pochłaniania: istotne przy obudowach i w zamkniętych strefach pracy (pogłos).
- Reakcja na ogień: sprawdzić euroklasę według EN 13501-1 lub klasę B1 według DIN 4102 (norma niemiecka), jeśli jest wymagana.
Nasze produkty w porównaniu: maty dźwiękochłonne (wskaźnik izolacyjności akustycznej 16–23 dB, konstrukcja masa–sprężyna–masa), mobilny panel akustyczny SILENCLOS® (R′w 20 dB, αw = 1) oraz mobilne stalowe ściany akustyczne. Co dokładnie oznaczają poszczególne normy badawcze, wyjaśnia strona Normy i metody badań.
Najczęściej zadawane pytania
Jaka jest różnica między ochroną przed hałasem a ochroną akustyczną?
Żadna – oba pojęcia (po niemiecku Lärmschutz i Schallschutz) oznaczają ograniczanie dźwięku. Miarodajne są parametry Rw (izolacyjność) i αw (pochłanianie).
Co to jest Rw maty dźwiękochłonnej?
Zmierzony w laboratorium ważony wskaźnik izolacyjności akustycznej – wartość zwykle wymagana w specyfikacjach. Nasze maty osiągają w zależności od wariantu 16, 20 lub 23 dB.
Co oznacza αw?
Ważony współczynnik pochłaniania dźwięku w zakresie od 0 do 1. αw = 0,4 oznacza 40 % pochłaniania, αw = 1 niemal całkowite pochłanianie (klasa A).
Czy można później zwiększyć Rw?
Tak, poprzez większą masę powierzchniową – na przykład drugą warstwę mat (zasada masa–sprężyna–masa) lub dodatkową ciężką warstwę PVC.
Izolacyjność czy pochłanianie – czego potrzebuję?
Obu: warstwa zewnętrzna izoluje, warstwa wewnętrzna pochłania. Przy obudowach i w pomieszczeniach szczególnie ważne jest wysokie αw, na granicach działek – wysokie Rw.